سيد علي اكبر قرشي

84

قاموس قرآن ( فارسي )

يعقوب خوانده شده و پر روشن است كه اسمعيل بن ابراهيم از اولاد يعقوب نيست بلكه عموى آنحضرت است . در سورهء مريم از اوّل تا آيهء 58 هشت نفر از پيامبران ، زكريّا ، يحيى ، عيسى ، ابراهيم ، موسى ، هارون ، اسمعيل و ادريس ذكر شده و سپس چنين آمده * ( « أُولئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ الله عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ مِنْ ذُرِّيَّةِ آدَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ وَمِنْ ذُرِّيَّةِ إِبْراهِيمَ وَإِسْرائِيلَ » ) * يعنى پيامبرانيكه در اين سوره ياد شدند ، همه از اولاد اين چهار نفرند ، آدم ، نوح ابراهيم و اسرائيل . در اين آيه * ( « مِنْ ذُرِّيَّةِ آدَمَ » ) * شامل هر هشت نفر است است كه گفته شد . و كلمهء * ( « مِمَّنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ » ) * شامل هفت نفر منهاى ادريس است كه گفته‌اند : ادريس ، جدّ حضرت نوح بود ( دائرة المعارف وجدى ) و داخل در * ( « مِمَّنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ » ) * نيست . آنوقت ، اسرائيل با « واو » بر ابراهيم عطف شده و نشان ميدهد كه شش نفر بقيّه كه اسمعيل نيز از آنهاست همه از اولاد ابراهيم و اسرائيلاند ، يعنى هر كه از آنها ، فرزند ابراهيم است فرزند اسرائيل نيز است على هذا بقيّه كه زكريا ، يحيى ، عيسى ، موسى ، هارون و اسمعيل بوده باشند هم فرزند ابراهيم و هم فرزند اسرائيلاند ، پس اسمعيل در عين حال كه فرزند ابراهيم بود فرزند اسرائيل نيز بود . و در نتيجه اين اسمعيل غير از اسمعيل بن ابراهيم است و گر نه براى عطف بواو در آيه محمل درستى نخواهد داشت . نا گفته نماند در تفسير برهان ذيل آيه * ( « إِنَّه كانَ صادِقَ الْوَعْدِ » ) * هشت روايت هست كه اسمعيل صادق الوعد غير از اسمعيل بن ابراهيم است و در بعضى احاديث او را اسمعيل بن حزقيل نقل كرده‌اند . راجع باسمعيل بن ابراهيم آنچه در قرآن آمده از اين قرار است . 1 - او پيغمبر بود * ( « وَما أُنْزِلَ إِلى إِبْراهِيمَ وَإِسْماعِيلَ وَإِسْحاقَ وَيَعْقُوبَ وَالأَسْباطِ » ) * بقره 136 ، آيهء 84 آل عمران و 163 نساء نيز در